Νικηφόρος Βρεττάκος

In memoriam

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος είναι ένας από τους σημαντικότερους έλληνες ποιητές. Ο «ποιητής του φωτός και της αγάπης», όπως αποκλήθηκε, εξέφρασε με το έργο του το πανανθρώπινο όραμα της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης. Γραμματολογικά εντάσσεται στη γενιά του '30. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος γεννήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1911 στις Κροκεές Λακωνίας και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο οικογενειακό κτήμα στην Πλούμιτσα. Αφού ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στο Γύθειο, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1929 για να ξεκινήσει πανεπιστημιακές σπουδές. Οικονομικοί και οικογενειακοί λόγοι όμως τον ανάγκασαν να εργαστεί ως υπάλληλος σε τεχνική εταιρεία και να εγκαταλείψει το όνειρό του για πανεπιστημιακές σπουδές. Στα τέλη της ίδιας χρονιάς εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα με την ποιητική συλλογή «Κάτω από σκιές και φώτα», η οποία απέσπασε αμέσως την προσοχή της κριτικής. Τη δεκαετία του '30 ήταν ιδιαίτερα παραγωγικός με 6 ποιητικές συλλογές, από τις οποία ξεχωρίζουν «Η Επιστολή του Κύκνου» (1937) και «Το Ταξίδι του Αρχάγγελου» (1938), με τις οποίες πραγματοποιεί μία στροφή στην ποίησή του και απομακρύνεται από το κλίμα του «καρυωτακισμού», όπως διαπιστώνει η κριτική. Την ίδια χρονιά παρουσιάζει και το πρώτο του πεζό, με τίτλο «Το γυμνό παιδί». Το 1935 παντρεύτηκε με τη φοιτήτρια φιλολογίας Καλλιόπη Αποστολίδη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, την Ευγενία και τον Κώστα, τον μετέπειτα γνωστό σκηνοθέτη. Παράλληλα, έκανε διάφορες περιστασιακές χειρωνακτικές δουλειές για να συντηρήσει την οικογένειά του. Το 1940 τιμήθηκε για πρώτη φορά με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Το μεσουράνημα της φωτιάς». Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο πολέμησε στην πρώτη γραμμή ως απλός στρατιώτης και αργότερα πήρε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση υπό τη σημαία του ΕΑΜ. Το 1945 απολύθηκε για πολιτικούς λόγους από το Υπουργείο Εργασίας, όπου είχε προσληφθεί το 1938, λόγω της στράτευσής του στην Αριστερά και συγκεκριμένα στο ΚΚΕ. Το 1948 γνωρίστηκε με τον Άγγελο Σικελιανό και συνδέθηκε μαζί του με στενή φιλία. Την ίδια περίοδο ανέλαβε την αρχισυνταξία του λογοτεχνικού περιοδικού της Αριστεράς «Ελεύθερα Γράμματα», αλλά θα απολυθεί και διαγραφεί από το ΚΚΕ, εξαιτίας του λυρικού δράματος «Δυο άνθρωποι μιλούν για την ειρήνη του κόσμου» (1949). Παράλληλα με το λογοτεχνικό του έργο εργάστηκε ως δημοσιογράφος στις εφημερίδες «Αλλαγή», «Ανεξάρτητος Τύπος», «Προοδευτικός Φιλελεύθερος», «Καθημερινά Νέα», «Μάχη», «Ώρα» και στα περιοδικά «Επιστήμη και Ζωή» και «Ελληνικά Χρονικά». Το 1955 εξελέγη δημοτικός σύμβουλος Πειραιά (1955-1959) και ανέπτυξε αξιοσημείωτη πολιτιστική δράση, με την ίδρυση του Πειραϊκού Θεάτρου του Δημήτρη Ροντήρη, του Ιστορικού Αρχείου, της Φιλαρμονικής Πειραιώς, και της Δημοτικής Πινακοθήκης. Το 1956 δημοσίευσε τον συγκεντρωτικό τόμο «Τα ποιήματα 1929-1951», για τον οποία τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης. Το 1958, ύστερα από μία επίσκεψή του στη Σοβιετική Ένωση, δημοσίευσε σειρά άρθρων στην «Επιθεώρηση Τέχνης», για τα οποία κατηγορήθηκε (μαζί με τους Γιάννη Ρίτσο και Μάρκο Αυγέρη) για παράβαση του εμφυλιοπολεμικού νόμου 509/47, αλλά απαλλάχθηκε με βούλευμα. Οι εντυπώσεις του από το ταξίδι του στη Σοβιετική Ένωση περιέχονται στο βιβλίο του «Ο ένας από τους δύο κόσμους». Τα επόμενα χρόνια συνάντησε μεγάλες δυσκολίες οικονομικής επιβίωσης. Ανάμεσα σ' άλλα, εργάστηκε ως ιματιοφύλακας στο Εθνικό Θέατρο, με παρέμβαση του υφυπουργού Παιδείας Λουκή Ακρίτα. Μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών (1967), ο Βρεττάκος αυτοεξορίστηκε στην Ελβετία απ' όπου ταξίδεψε ανά την Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ευρώπη συμμετείχε σε ραδιοφωνικές εκπομπές και σε φεστιβάλ ποίησης, τιμήθηκε από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και επεξεργάστηκε το αυτοβιογραφικό κείμενο «Οδύνη» που εκδόθηκε το 1969 στη Νέα Υόρκη. Επέστρεψε στην Αθήνα κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης και το 1982 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης (το τρίτο της ποιητικής του διαδρομής) για την ποιητική σύνθεση «Λειτουργία Κάτω από την Ακρόπολη». Στις 26 Φεβρουαρίου 1986 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Δηλωτικό της αξίας του έργου του είναι ότι είχε προταθεί τέσσερις φορές για το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Λίγο προτού πεθάνει αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο ποιητής με το ρυτιδιασμένο πρόσωπο, το γελαστό βλέμμα και τη μεγάλη καρδιά, έφυγε χαρούμενος, ατενίζοντας τον αγαπημένο του Ταΰγετο, στις 4 Αυγούστου 1991, από το οικογενειακό κτήμα στην Πλούμιτσα Λακωνίας. Nikiforos Vrettakos is one of the most important Greek poets. The "poet of light and love", as he was called, expressed with his work the universal vision of Peace and Justice. Grammatically, he belongs to the generation of the '30s. Nikiforos Vrettakos was born on December 19, 1911 in Krokees, Lakonia, and spent his childhood on the family estate in Ploumitsa. After completing his secondary education in Gythio, he settled in Athens in 1929 to begin university studies. However, financial and family reasons forced him to work as an employee in a technical company and to give up his dream of university studies. At the end of the same year, he appeared in Greek letters with the poetry collection "Under shadows and lights", which immediately attracted the attention of critics. In the 1930s he was particularly productive with 6 poetry collections, of which "The Swan's Letter" (1937) and "The Journey of the Archangel" (1938) stand out, with which he makes a turn in his poetry and moves away from climate of "karyotakism", as the criticism finds. In the same year, he presents his first novel, entitled "The naked child". In 1935 he married the literature student Kalliopi Apostolidis, with whom he had two children, Eugenia and Kostas, the later well-known director. At the same time, he did various odd jobs to support his family. In 1940 he was honored for the first time with the State Prize for Poetry for the collection "The middle of the fire". In the Greco-Italian war he fought on the front line as a common soldier and later took an active part in the National Resistance under the banner of the EAM. In 1945 he was dismissed for political reasons from the Ministry of Labour, where he had been employed in 1938, due to his enlistment in the Left and specifically in the KKE. In 1948 he met Angelos Sikelianos and became close friends with him. In the same period, he took over the editor-in-chief of the left-wing literary magazine "Elefthera Grammata", but he will be fired and deleted from the KKE, because of the lyrical drama "Two people talk about the peace of the world" (1949). Alongside his literary work, he worked as a journalist in the newspapers "Change", "Independent Press", "Progressive Liberal", "Daily News", "Machi", "Hour" and the magazines "Efistimi aki Zoi" and "Hellenic Chronicles". . In 1955 he was elected a Piraeus municipal councilor (1955-1959) and developed remarkable cultural activity, with the establishment of the Piraeus Theater of Dimitris Rodiris, the Historical Archive, the Piraeus Philharmonic, and the Municipal Art Gallery. In 1956 he published the consolidated volume "Poems 1929-1951", for which he was honored with the State Prize for Poetry. In 1958, after a visit to the Soviet Union, he published a series of articles in the "Art Review", for which he was accused (along with Yiannis Ritsos and Markos Augeris) of violating the civil war law 509/47, but was acquitted voluntarily. His impressions of his trip to the Soviet Union are contained in his book "One of the Two Worlds". In the following years he encountered great difficulties of financial survival. Among other things, he worked as a cloakroom attendant at the National Theatre, with the intervention of the Deputy Minister of Education, Louki Akritas. After the coup of the colonels (1967), Vrettakos exiled himself to Switzerland from where he traveled throughout Europe. During his stay in Europe he participated in radio broadcasts and poetry festivals, was honored by European universities and edited the autobiographical text "Odyni" published in 1969 in New York. He returned to Athens during the Postcolonial period and in 1982 he was awarded the State Poetry Prize (the third of his poetic career) for the poetic composition "Service Under the Acropolis". On February 26, 1986, he was elected a member of the Academy of Athens. Declarative of the value of his work is that he was nominated four times for the Nobel Prize in Literature. Shortly before he died, he was awarded an honorary doctorate by the Department of Philology of the University of Athens. Nikiforos Vrettakos, the poet with the wrinkled face, smiling eyes and big heart, left happily, gazing at his beloved Taygetos, on August 4, 1991, from the family estate in Ploumitsa, Laconia. Source: https://www.sansimera.gr/biographies/2390 © SanSimera.gr

Locația mormântului